Haarenaar Peter Verhagen schreef een boek over Het Bossche Broek. "Alle middelen zijn ingezet om dit gebied om zeep te helpen."
Haarenaar Peter Verhagen schreef een boek over Het Bossche Broek. "Alle middelen zijn ingezet om dit gebied om zeep te helpen." (Foto: )

Bedreiging Bossche Broek stopt nooit

Peter Corvers

Boek van Haarenaar over het Broek

Peter Verhagen, woonachtig in Haaren, schreef een boek over Het Bossche Broek. "Tot mijn verbazing kwam ik er achter dat er niet eerder een boek over dit natuurgebied is geschreven." Na acht jaar onderzoek is zowel de zeldzame flora en fauna maar ook de rijke historie van het gebied bijeengebracht in 'Parels van het Bossche Broek'.

Haaren - Op advies van historicus Kees van den Oord is Verhagen gaan schrijven. "Jij komt daar altijd, jij kent het gebied zo goed, daar moet je een boek over schrijven." Verhagen (77) kent al vanaf zijn jeugd het oud moerasgebied. "Ik heb hier vroeger met vrienden nog geschaatst en de wijk zuid zien opspuiten waardoor de Zuiderplas is ontstaan", zegt hij in de vrieskou, uitkijkend over De Dommel. Verhagen wijst vanaf de Dommelse dijk in de richting van een aantal bosjes, verderop. "Dit stuk heette vroeger Het Vughts Broek, zo'n 60 hectare groot. Roelof Jan Benthem, die bij Staatsbosbeheer werkte, was de man van de 'zachte ruilverkaveling'. Hij heeft dit deel van het Broek in de vorige eeuw gekocht, een strategische aankoop want daarmee kocht hij het oorspronkelijke natuurreservaat. Van daaruit kunnen natuurwaarden zich verder in het gebied verspreiden. Uiteindelijk is dat de redding geweest voor het hele Bossche Broek."

De redding! Want in de loop der jaren zijn alle middelen ingezet om de waarden van het gebied om zeep te helpen, stelt Verhagen. Ingeklemd tussen de Vughterweg, de vestingmuren, de wijk zuid en de A2 was het gebied, jaarlijks goed voor zo'n kwart miljoen bezoekers, ooit 2.500 hectare groot. "Daar is nu nog maar zo'n 180 hectare Bossche Broek en 450 hectare Dooibroek (Sint Michielsgestel) van over. Het gebied is bij de aanleg van de Zuid-Willemsvaart in tweeën gesplitst en later nog een keer door de nieuwe A2. In de vorige eeuw kwamen allerlei wilde plannen op tafel, zoals woningbouw, parkeerruimte en ook de bouw van een theater. Ook de stadswallen zouden geslecht worden. Men had geen enkele belangstelling voor de waarden van het gebied."

Na zijn studie weg- en waterbouw, begin jaren 60 aan de Bossche UTS, later MTS, begon Verhagen als landmeter bij de Heidemei en stapte later over naar het ingenieursbureau van de gemeente Den Bosch waar hij 40 jaar werkte. Begonnen als technisch tekenaar, later het grotere werk: projectleider restauratie Binnendieze en daarna van de vestingwerken. "Machtig interessant werk, ik deed het hele traject van het begin tot het eind."

Behalve de zeldzame natuur -het gebied behoort tot een van de belangrijkste weidevogelgebieden van Brabant- komt in het boek ook de rijke historie van Het Bossche Broek aan bod. "Er ligt nog altijd een oorspronkelijk Keltisch/ Romeins pad in het gebied en het was rond 1629 strijdtoneel tijdens het Beleg van Den Bosch in de Tachtigjarige Oorlog."

Maar de bedreiging blijft. "De A2, de lichtreclame vanuit Vught bedwelmt de natuur en de stikstof tast de biodiversiteit aan. We moeten altijd maatregelen blijven nemen."

Meer berichten